Ouderen & Mantelzorgers

De diëtisten GO hebben voor u een selectie gemaakt van handige tips, onder andere om zelf snel inzicht te krijgen in uw voedingstoestand. Hierbij hebben wij een onderverdeling gemaakt voor de onderwerpen ondervoeding, overgewicht en slikproblemen.

Ondervoeding

handenGoed eten is van levensbelang, maar helaas lukt veel ouderen dat toch niet. Ondervoeding wordt niet alleen te laat herkend, maar vaak ook te laat of zelfs helemaal niet behandeld. Zit uw kleding ongemerkt wat ruimer; neemt uw eetlust af of kost het eten (maken) de laatste tijd meer moeite, wees dan allert op een mogelijke ondervoeding. Bespreek dit eens met uw huisarts, uw thuiszorg of neem contact op met een van onze diëtisten.

Een aantal algemene en handige tips die u kunnen helpen gezond weer aan te komen zijn:
Eet op vaste tijden, eet in ieder geval 3 maaltijden per dag: ontbijt, lunch en avondeten. Lukt het niet om 3 volledige maaltijden te eten, probeer de maaltijden dan te verdelen over 5 tot 7 eetmomenten. Gebruik, indien dat lukt, naast de hoofdmaaltijden ook meerdere (kleine) tussenmaaltijden.
Probeer stapje voor stapje meer te eten. Neem rustig de tijd en kauw goed.
Om uw spieren en spierkracht weer op te bouwen heeft u eiwit en beweging nodig. De eiwitten haalt u vooral uit vlees, kip, vleesvervangers, vis, ei, melk(producten), sojaproducten, peulvruchten en noten.
Gebruik ruim vloeibare bak- en braadproducten of olie voor het bereiden van de maaltijd of voeg wat saus toe. Smeer margarine uit een kuipje op je brood en kies vaker vettere varianten van vlees, zuivelproducten en kaas nemen. Volle zuivel, noten, avocado en vette vis zijn ook zeer geschikt.
Varieer met warme en koude gerechten en zoete en hartige gerechten, verandering van spijs doet eten.
Voor de eetlust kan het helpen om samen te eten, te bewegen, een half uurtje voor het avondeten vast iets te eten als een kopje warme bouillon, de tafel gezellig te dekken en vooral dingen te eten die u lekker vindt, dan geniet u meer van het eten en dat zal uw eetlust voor in de toekomst vergroten.

Ondervoeding officieel en in cijfers

In het algemeen wordt er gesproken over aan ziekte gerelateerde ondervoeding wanneer er bij ziekte sprake is van onbedoeld gewichtsverlies van meer dan 10% in de laatste 6 maanden of meer dan 5% in de laatste maand. Verder is er ook sprake van ondervoeding bij een Body Mass Index (BMI (gewicht / lengte2)) van kleiner dan 18,5. Ouderen (>65 jaar) zijn ondervoed bij een BMI van < 20kg/m2.

Risicogroepen zijn ouderen, chronisch zieken en patiënten rond een operatie. Ondervoede patiënten herstellen minder snel van een ziekte of operatie en hebben meer complicaties. Kenmerken van ondervoede patiënten zijn verlies van lichaamsgewicht en spiermassa, daling van de weerstand, verhoogde kans op complicaties, zoals infecties en decubitus en een vertraagde wondgenezing. Deze situatie kan tot een negatieve gezondheidsspiraal leiden.

Om te zien of u risico loopt op ondervoeding, zijn er verschillende screeningstools. In het ziekenhuis gebruiken we de SNAQ, in de verpleeg en verzorgingshuizen de SNAQrc, voor ouderen thuis de SNAQ65+. Ook dan de MUST of de MNA elderly gebruikt worden. Nieuw is ook de senioren voedingsmeter waarmee u zowel alleen, danwel samen met uw diëtist GO of arts kunt beoordelen hoe het risico en verloop is.

Overgewicht

Overgewicht bij ouderen wordt niet snel als probleem gezien. Hierbij is het goed te weten dat overgewicht zorgt dat van veel medicatie een hogere dosering nodig is, er een hoger risico ontstaat op ziekten en doorligwonden (decubitus) en dat het de mobiliteit niet ten goede komt. Om te zien of er overgewicht is, kunt u de bodymass index (BMI), bepalen.

Slikproblemen

Slikproblemen komen vaak voor bij verschillende ziektebeelden die bij ouderen voorkomen. Het is belangrijk dat men slikproblemen signaleert en slikincidenten voorkomt. Als u niet meer goed kunt kauwen of u vaak verslikt, ervaart u het eten en drinken al gauw als een kwelling in plaats van een ‘gezellige’ gebeurtenis. U loopt dan het risico te weinig vocht en voedsel binnen te krijgen en loopt risico op bijvoorbeeld een longontsteking. Het is daarom van belang dat slikincidenten voorkomen worden en u adequaat optreedt wanneer iemand zich heeft verslikt. Om te zien wanneer u in actie moet komen, kunt u de Verslik Alarm Lijst bekijken. Mocht u zich zorgen maken, neem dan contact op met een logopedist.